Monday, March 4, 2013


Zvarraniket

Zvarranikët  janë kafshë embrioni i të cilëve është i mbështjellur me membranë amnionike. Reptilët klasifikohen në 3 grupe të mëdha:

·         Krokodili dhe aligatori- 23 lloje
Krokodili është zvarranik që bën pjese në rendin Crocodilia në familjen Crocodylidae ku si përfaqësues kryesor është Krokodili i Nilit ose Crocodylus niloticus. Është i përhapur në Afrikë, në jug të Saharës, përgjatë Nilit dhe në Madagaskar. Është në gjendje të jetojë në të gjithë ambientet ku është i pranishëm uji, qoftë në pellgje apo dhe në dete të hapur. Krokodili i Nilit është një nga 13 llojet e familjesCrocodilidi, që janë krokodilët e vërtetë. Nga të afërmit e tij janë aligatorët dhe kaimanët. Këta zvarranikë jetojnë në zonat tropikale dhe nëntropikale të Azisë, Australisë dhe Amerikës. Besohet se krokodilët janë rreth 200 milion vite të vjetër dhe se kanë mbijetuar gjatë tërë kohës edhe përkundër zhdukjes së dinozaurëve rreth 65 milion vite më parë.

Аligatorët (Alligator) janë lloj krokodilësh nga familja (Alligatoridae). Emri aligator është amerikanizim i fjalës spanjole el lagarto që do të thotë hardhucë emër me të cilin kolonizatorët spanjoll i quanin këto kafshë në Floridë.
Ekzistojnë dy lloje aligatorësh:


·         Hardhucat dhe Gjarperinjte-  rreth 1,600l lloje

Gjarpëri është zvarranik me prejardhje nga kafshë të ngjashëm me hardhuca. Paraardhësve të tyre mendohet se t'iu ketë zgjatur trupi shumë dhe pastaj t'iu kenë gërryer këmbët nëpër tokë. Deri më ditët e sotme janë të njohur rreth 3000 lloje gjarpërinjsh. Me përjashtim të polit të veriut, polit të jugut dhe vendeve subpolare gjarpërinjtë hasen në secilin vend të botës.
Nga lloji në lloj trupi i gjarpërinjve mund të ndryshojë p.sh. disa mund të kenë një trup të trashë me bisht të shkurtër, kurse disa të tjerë shkojnë duke u holluar normal nga koka e deri te fundi i bishtit. Edhe madhësia e gjarpërinjve ndryshon shumë nga 10cm (gjarpri më i vogël) deri me mbi 10m te Pitoni rrjet (gjarpri më i madh). Është i pa vërtetë pohimi i shumë njerëzve se gjarpri më i madh ështëanakonda me 10m gjatësi sepse deri më sot askush nuk ka mundur të gjej një anakondë mbi 9 metra e gjysmë.

·         Breshkat- rreth 300 lloje
Breshkat jane loj kafshe që paraqitet në tokë që para më shumë se 250 milion vjetësh. Ekzistojnë më shumë se 300 lloje të ndryshme prej të cilave shtatë lloje jetojnë në ujrat e detit, 180 lloje në ujrat e ëmbël ndërsa llojet e tjera jetojnë në tokë. Breshkat i takojnë llojit të rrëshqitësve ose zvarranikëve dhe jetonin në tokë para dinosaurëve. Aftësia e përshtatjes ë breshkës e cila si lloje të afërta i ka krokodilat dhe shpezët, e siguroi ekzistencën e saj deri në ditët e sotme.

                                                                          Punoi: Uendi Murthi

Friday, February 1, 2013




Krokodili
Krokodili është zvarranik që bën pjese në rendin Crocodilia në familjen Crocodylidae ku si përfaqësues kryesor është Krokodili i Nilitose Crocodylus niloticus. Është i përhapur në Afrikë, në jug të Saharës, përgjatë Nilit dhe në Madagaskar. Është në gjendje të jetojë në të gjithë ambientet ku është i pranishëm uji, qoftë në pellgje apo dhe në dete të hapur. Krokodili i Nilit është një nga 13 llojet e familjes Crocodilidi, që janë krokodilët e vërtetë. Nga të afërmit e tij janë aligatorët dhe kaimanët. Këta zvarranikë jetojnë në zonat tropikale dhe nëntropikale të Azisë, Australisë dhe Amerikës. Besohet se krokodilët janë rreth 200 milion vite të vjetër dhe se kanë mbijetuar gjatë tërë kohës edhe përkundër zhdukjes së dinozaurëve rreth 65 milion vite më parë.
Etimologjia                       Përshkrimi fizik
Pesha
Arrin deri në 900kg
Gjatësia
Deri 6 m
Pjekja Seksuale
Ndryshon sipas vendit ku jetojnë dhe konçidon me sezonin e thatësirave
Periudha e Ngrohjes së Vezëve
95-100 ditë
Numuri i të vegjëlve
Nga 25 deri 100
Intervali i Lindjeve
Vjetore
Dieta Kryesore
Gjitarë nga të cilët zebra, buaj, përfshirë dhe zvarranikë(ku dhe krokodilë), zogj, të vegjëlit e krokodilit të Nilit hanë bretkosa dhe insekte.
Jeta Mesatare
70-100 vjet
Është zvarraniku më i madh në Afrikë. I gjatë deri në 6 metra nga maja deri në bisht, dhe peshon mbi 900 kg. Me nofullat e tij të fuqishme, krokodili është një rrezik vdekjeprurës për kafshët që jetojnë në të njëjtin ambient me të. I fshehur nën ujë, pret vetë momentin e duhur për të sulmuar. Është në gjendje të rrijë i zhytur për më shume se një orë ne pritje të gjahut. Me fuqinë e madhe që ka, është në gjendje të tërheqi një zebër të rritur në ujë në pak sekonda. Dhëmbët e fortë e të mëdhenj i japin mundësinë të shkëpusë copa të mëdha mishi nga gjahu. Dhëmbët i rriten vazhdimisht dhe ata më të konsumuar hiqen vetë kur dalin dhëmbët e rinj. Sytë janë të vendosur në lartësi të kokës, në mënyrë që krokodili të vëzhgojë arritjen e gjahut kur ai ndodhet i zhytur nën ujë. Flegrat e hundës, të ndodhura në lartësi të nofkave, i bëjnë të mundur krokodilit të marri frymë kur trupi është i zhytur. Një shtresë e hollë lëkure i mbyll flegrat për të mos lejuar futjen e ujit. Me ndihmë e këmbëve të fuqishme e të kthetrave, krokodili zvarritet në brigjet e lumit me një shpejtësi të mahnitshme. Femra përdor thonjtë e fortë edhe për të hapur një vrimë në tokë ku do të depozitojë vezët. Bishti muskulor ka një rol shtytës por dhe drejtues në ujë. Është dhe një armë e fuqishme, një fshikullim i bërë me të mund të hedh poshtë dhe një kafshë me përmasa të mëdha.
Në natyrë
Krokodili i Nilit mbijeton kudo që ka ujë. Zë pellgje me ujë, lumenj, liqene, rezervuarë dhe në shumë zona të kontinentit afrikan dhe deri në Madagaskar, përgjatë bregut juglindor. Në periudhat e thatësirës mund te bëjë edhe 25 km në kërkim të ujit, pa të cilin nuk mund të jetojë. Mund të kalojë edhe periudha të shkurtra edhe në ujëra të kripura; ekzemplarë të rrallë janë vënë re të jetojnë edhe në kanalin midis kontinentit dhe Madagaskarit.
Gjatë sezonit të shirave, krokodilët e rinj shpesh zënë pellgje me ujë dhe më pas transferohen ne vende më të mëdhenj kur janë rritur.
Sjellja
Në krahasim me gjitarë dhe shpendët, pjesa më e madhe e zvarranikëve nuk ka një sistem rregullues të temperaturës. Për tu ngrohur ose për tu freskuar krokodili e bën në mënyra te tjera. Në mëngjes shtrihet nën diell për tu ngrohur. Me kalimin e kohës, me rritjen e temperaturës, duhet të mbajë gojën hapur për të penguar një ngrohje të tepruar të trupit. Ndonjëherë zgjedh edhe hijen e pemëve ose zhytet në ujë. Në periudhat më pak të nxehta, krokodili zhvendoset në vendet ku uji është më i thellë. Këtu ai rri i palëvizur dhe mund të mbijetojë në këto kondicione edhe për një vit të tërë pa ngrënë.
Ushqimi dhe gjuetia
Një krokodil i Nilit në moshë te pjekur vret dhe ha çdo lloj kafshe që mund ti dali në gjuajtje. Është një gjahtar i zoti dhe ndjek pretë e tij si në tokë ashtu dhe në ujë. Fauna që gjendet ndryshon në një rajon në tjetrin dhe luan një rol të rëndësishëm në madhësinë e krokodilit të rritur; në zonat e pasura me gjah krokodili i Nilit mund të arrijë një gjatësi prej 6 m.
Krokodili nuk është në gjendje të përtypi sepse dhembët e gjatë nuk arrijnë të presin o të zvogëlojnë ushqimin, prandaj atij i mjafton ta copëtojë mishin dhe ta hajë me copa të mëdha. Në qoftë se një kafshë është shumë e madhe për tu ngrënë për një herë, krokodili ruan një pjesë nën ujë.
Shtimi
Krokodili i Nilit shtohet në sezonin e thatësirave, prandaj dhe vezët hapen në periudhën e shirave. Me qenë se çdo mashkull kërkon të çiftëzohet me sa më shumë femra të jetë e mundur, shpesh herë verifikohen dhe zënie midis kundërshtarëve.
Mbas çiftëzimit, femra hap një vrimë pranë bregut të ujërave dhe depoziton nga 25 deri 100 vezë me guacë te butë njësoj si lëkura. Vezët e krokodilit janë të vogla e të gjata rreth 5 cm. Krokodilët e rritur janë gat 4000 herë më të rëndë sesa veza nga ku dalin. Foleja ruhet pë rreth tre muaj, koha e duhur që vezët të hapen. Në se temperatura e ngrohjes së vezëve është më e ulet se 29 °C, të gjithë të sapo lindurit do të jenë femra.
Kur të vegjlit janë gati për të dalë, lëshojnë një zë gërdhitës. Është sinjale që nëna te lëvizi dheun dhe të ndihmojë të vegjlit të dalin në sipërfaqe. Në se ndonjë i vogël ka vështirësi për të dalë nga veza, nëna vet merr masa me thyerjen e saj. Pas daljes, nëna mbledh të vegjlit me gojë dhe i con në vende të sigurta në ujë, duke ndenjtur pranë të sapo lindurve për katër javë në mënyrë që ti mbrojë nga sulmet e gjahtarëve.
Ruajtja


Krokodili i Nilit nuk ka rrezik zhdukjeje. Por gjithsesi shumë zona te ambientit natyral ku ai jeton janë shkatërruar nga njeriu dhe popullsia e krokodilëve është ulur. Krokodili ka qenë dhe objekt i një interesi të veçantë gjuetie, që kishte si objektiv lëkurën edhe mishin e tij. Zhvillimi i fermave që rrisin krokodilët për arsye tregtare ka bërë të mundur uljen e presionit mbi popullatën e krokodilëve të egër brenda territoreve natyrale.

Punoi:Sidorel Kamami

ARIU I MURRME
Ariu i murrmë (Ursus arctos) është lloji i dytë më i madh i familjes së arinjëve, pas ariut polar, duke arritur në peshë deri në 861 kg.Deri në 2m, pesha është 150 deri 250 kg. Në përgjithësi, në Evropë konsiderohen të rrezikuar dhe të mbrojtur me ligj. Edhe në rajonin e Ballkanit, ariu i murrmë mbrohet me ligj. Popullatat janë kryesisht të vogla dhe gjenden në zona që janë lënë të shkreta në gjendjen e tyre të egër, por janë të rrethuara nga zona me veprimtari njerëzore. Si kafshë, që më së shumti hanë gjithçka, arinjtë e murrmë priren drejt zonave ku mund të gjejnë ushqime që konsumohen nga njerëzit. Por duke qenë të mëdhenj dhe disi agresivë, këta arinj kërcënojnë jetën dhe pronën e njerëzve dhe për rrjedhojë edhe mund të vriten prej tyre. Rreziqe të tjera që i kërcënojnë janë gjuetia dhe copëzimi i habitateve.
Përhapja dhe habitati
Kjo specie është e përhapur në Amerikën e Veriut, Evropë, Azi, Lindjen e Mesme, edhe në Afrikën e Veriut. Në rajon, shpërndarja e ariut të murrmë përkon me shpërndarjen e pyjeve të lisit. Përgjithësisht e ndeshim në zonat malore të mbuluara me pyje dhe shkurre.
Ushqimi
Dieta e arinjve është shumë e ndryshueshme dhe përmban barëra, erëza, rrënjë, lente, mana pylli, vezë shpendësh dhe gjitarë, mjaltë dhe fruta.
Sjellja
Në përgjithësi, ariu i murrmë lëviz gjatë natës, por ndonjëherë dhe ditën. Megjithëse nuk janë plotësisht letargjikë dhe mund të zgjohen lehtësisht, të dy sekset pëlqejnë të futen në një vend të mbrojtur, si shpellë, e çarë apo zgavër gjatë muajve të dimrit. Arinjtë e murrmë janë përgjithësisht të vetmuar, por mund të krijojnë grupe të mëdha kur zbulojnë burime të mëdha ushqimi.
Riprodhimi
Shumimi ndodh nga maji deri në korrik. Këlyshët, përgjithësisht 1 deri në 3 (rrallë 4 ose më shumë), lindin në janar ose në fillim shkurti, kur nëna është në gjendje letargjie.



 Punoi:Marko Lelcaj 

Saturday, December 22, 2012


        Lemur
Një lemur është anëtar i Lemuriformes infraorder biologjike,një prosimian dhe strepsirrhine kryepeshkop që është endemik në ishullin e Madagaskarit. Termi"lemur"rrjedh nga fjala Latine lemures, ka kuptimin e "shpirtrat e natës" ose "haunter". Kjo ka gjasa të bëjë me të madhe, sy reflektues dhe vajtim klithmat e disa llojeve (Indri). Termi është përdorur generically për pesë anëtarët e familjeve lemuriform, por është edhe gjini e një prej llojeve të lemuriform, Ring-tailed lemur (catta lemur). Dy ashtu-quajtur fluturuese llojeve lemur, i njohur zyrtarisht si colugos, nuk janë lemurs apo edhe primat.
                                                                                                    Klasifikim Mbreteria:Animalia
Pesë familjet e lemurs përmban 99 lloje.                                                Tipi:Chordata                                                               
Klasa:Mammalia
Infraorder:Lemuriformes                                                                             Rrendi:Primates
Familja Cheirogaleidae:xhuxh dhe lemr miu(5 përgjithshem,30 lloje)                               

  Karakteristikat fizike
Lemurët janë me pupla të zeza dhe të bardha rreth qafës. Lemurët janë primat endemik në ishullin e Madagaskarit dhe ishuj të vegjël përreth, të tilla si Komoros, ku ata janë futur me gjasë nga njerëzit. Në mënyrë tipike, lemurë e vegjël janë ata të natës, ndërsa ata më të mëdhenj janë të ditës. Cheirogaleoids të vogla janë përgjithësisht omnivores, ngrënie të frutave të ndryshme, lule dhe gjethe (dhe nganjëherë nektar) si dhe insektet, merimangat dhe vertebrorët e vegjël. Pjesa e lemurs - lemuroids - janë kryesisht herbivores, edhe pse disa lloje të plotësojnë ditën e tyre me insekte. Ndryshe nga shumica e primatëve të tjerëve, që jetojnë në grupe, specjet lemur bëjnë një jetë shoqërore matriarkale (p.sh., femrat janë mbizotërues mbi meshkuj). Shumica e llojeve lemurëve janë arboreal dhe kundërvënie tendë të kapur vertikal dhe kërcen (apo quadrupedalism) me përjashtim të Unazės-tailed lemur, që shpenzojnë më shumë kohë në terren se sa lloje të tjera.
Dominimi femra
Shumë, por jo të gjitha, lemurët specie shfaqin mbizotërimin femër, e cila është një strukturë shumë të rralla sociale në gjitarët, dhe kjo është vërejtur vetëm vazhdimisht në hiënat dhe lemurët. Një gjë interesante është se lemurët, shumica e tyre nuk shfaqin dytrajtësi seksuale, por mbetet e paqartë se çfarë roli luajnë madhësia dhe fuqia në nderim të mashkullit
Mbrojtje:Lemurs Shumica janë të listuara apo të rrezikuara si specie e kërcënuar. Shumë lloje të zhdukur janë bërë në shekujt e fundit, kryesisht për shkak të dëmtimit në vendbanim (shpyllëzimi) dhe të gjuetisë. Rreth 90 % e rainforest origjinal Madagaskar ka qenë shkatërruar. Ruajtjen e lemurs në Madagaskar është një prioritet i lartë, por gjendja e keqe ekonomike të vendit dhe vargun lemurs 'kufizuar e bëjnë atë një luftë në rritje. Në vitin 2008, një total prej 99 llojeve të lemurëve jetesës ishin njohur zyrtarisht, me llojet më shumë të ngjarë të jetë zbuluar ose të diferencuara në të ardhmen. 
                                                                         Punoi:Ermelinda Beci

Friday, December 21, 2012

                                                                    Neperka

Neperka (vipera Berus) është një gjarper që është tejet i përhapur  dhe mund të gjenden në pjesën më të Evropës Perëndimore dhe deri ne Lindjen e Largët.  Ata nuk konsiderohen si veçanërisht të rrezikshëm gjarpri nuk është agresiv dhe sulmon  vetem ne raste kur alarmohet apo eshte i shqetësuar.   Pickimet mund te jene te dhimbshme, por rrallë jane fatale.Nepërka e zakonshme është gjetur në terrene të ndryshme. 
Ajo ushqehet me gjitarët e vegjël,  zogj,  zhapike ,  amfib dhe në disa raste në merimangat, krimbat dhe insektet. Femra lind një herë në dy  ose tre vjet  zakonisht në fund të verës për fillim të vjeshtës në hemisferën veriore. Neperka e zakonshme, si shumica e nëpërkash tjera, është ovoviviparous;
Te vegjelit jane  në madhësi 3-20 cm te cilet  qëndrojnë me nënat e tyre për disa ditë. Të rriturit të rritet në një gjatësi prej 60-90 centimetra  dhe një masë prej  50 gram (1.8 oz) në rreth 180 gram (6.3 oz). Gjarpëri nuk konsiderohet të jetë kërcënues edhe pse ajo është e mbrojtur në disa vende.
Ato jane relativisht të trashë, të rriturit rriten deri në 60 centimetra (24 in) në gjatësi me një mesatare prej 55 centimetra (22 në).
Madhësia maksimale ndryshon per rajonin.Më i madhi  I gjetur esht  në mbi 90 centimetra (35 in), I cili esht gjetur në Skandinavi;. Te tjere qe jane gjetur ne Skandinavi shkojne deri  104 centimetra
Në Francë dhe Britaninë e Madhe, madhësia maksimale është 80-87 centimetra (31-34 në).
Pesha shkon nga 50 gram (1.8 oz) në rreth 180 gram (6.3 oz)
Neperka eshte e gjetur ne shume lloje habitatesh ne ato shkembore , ranore , livadhe , lumennjeve dhe ne male. Neperkat e zonave malore jane ato me te rrezikshem. Ky lloj gjarperi gjendet ne vendin tone kryesisht ne zonat malore sidomos ne veri te vendit. Neperka gjendet edhe ne Malin e Dajtit prane kryeqytetit te vendit.
Ky lloj gjarperi nuk eshte me shumice dhe I perhapur ne vende te ndryshme te kontintinentit.
Ne disa vende te lindjes mesme neperka quhet si gjarper I vecant dhe shume I rencishem per kulturat e tyre. Helmi I saj ne disa raste perdoret edhe per produkte kozmetike.
PUNOI : ALBI SULO
Rreqebulli i Ballkanit
Rreqebulli I ballkanit eshte macja me e madhe ne kontinentin Europian ose e quajtur ndryshe dhe “Tigri I Europes” jeton ne zonat e gadishullit ballkanik , ne Mal te zi ,Maqedoni , Serbi , Bosnje ,Shqiperi ,etj.
Rrëqebulli është nga llojet më te rrezikuar nga të gjithë gjitarët e Ballkanit dhe, pa dyshim, më i veçanti dhe më i mistershmi. Rrëqebulli është felidi më i madh i Europës, me një pamje mjaft karakteristike, me gjatësi 80 – 130 cm, lartësi deri 65 cm dhe me peshë trupore 20 – 30 kilogramë. Popullata e rrëqebullit në Ballkan, nisur nga kërkimet dhe vlerësimet më të fundit shkencore, përbën një popullatë të veçuar nga pikëpamja gjenetike dhe, si e tillë, klasifikohet si nënlloj më vete, i njohur në gjuhën shkencore si Lynx lynx martinoi. Vlerësimet më të fundit të ekspertëve tregojnë se numri I rrëqebujve në Ballkan nuk i kalon 120-130 individë gjithsej dhe, si i tillë, është i klasifikuar si një lloj i kërcënuar në mënyrë kritike (CR) në Listën e Kuqe të Florës dhe Faunës së vendeve te ballkanit. Gjithësesi, prania e rrëqebullit në Ballkan  nuk eshte e larte dhe nuk dihet në mënyrë përfundimtare dhe të dhënat për përhapjen e tij, deri më sot te gjitha te dhenat kanë qenë të bazuara kryesisht në vleresime teorike. Rreqebulli si kafshe ne rrezik zhdukjeje , eshte marre ne mbrojtje nga shume organizata per ruajtejen e mjedisit ose organizata qe ruajne biodiversitetin. Programi i ketyre organizatave ka si synim ruajtjen e ketyre individeve dhe dhënien e informacionit të saktë dhe të besueshëm për praninë dhe përhapjen e rrëqebullit të Ballkanit, bazuar në metoda bashkëkohore shkencore, si dhe marrjen e masave konkrete për ruajtjen dhe monitorimin e kësaj popullate.

 Punoi : Albi Sulo

LUANI
Luani është një kafshë e fortë, dhe ndryshe njihet si "Mbret i Kafshëve". Emrin "Mbret i Kafshëve", luani e ka përfituar në bazë të sjelljeve të tij. Nga sjelljet e tija shumë të njohura, është ngrënia e gjahut të gjuajtur vetë dhe mosngrënia e gjahut të gjuajtur nga të tjerët. Të sulmuarit e gjahut nuk e bën prapa shpine por gjithmonë në përballë, si dhe më kryesorja është se është në gjendje të sulmoje të gjitha kafshët.
Përshkrimi fizik
Mbas tigrit luani është kafsha grabitqare e tretë në botë për nga madhësia dhe e para në kontinentin e Afrikës. Një luan mashkull ka gjatësinë e trupit 170-250 cm, një lartësi nga toka deri tek fundi i krahëve 120 cm, një bisht me gjatësi rreth 1 m dhe mund të bëhet i rëndë deri në 225 kg.
Luanesha e ka gjatësinë e trupit 140-175 cm, një lartësi deri në 1 m dhe bishti i tyre ka rreth 85 cm gjatësi. Pesha e një luaneshe mund të jetë deri në 150 kg. Normal një luan është më i lartë se një tigër por është më i shkurtër. Në kopshte zoologjike një luan si pasojë e ushqimit shumë të mirë mund të arrijë një peshë rreth 300 kg.
Mjekra e luanit mendohet se është formuar për të mos pasur lëndime nga përleshjet. Këtu mund edhe të tregohet përparësia e luaneshave në gjah sepse luanëve mjekra iu pengon ne gjuajtjen e presë. Prej kësaj mund të thuhet se luaneshat nuk kanë mjekër sepse nuk e lejon gjahun (evolucion). Luani ushqehet me mish !
Shëndeti i luanëve
Luanët e rritur nuk kanë predatore, ata vdesin duke u sulmuar nga njerëzit ose nga luanët e tjerë. Luanët meshkuj janë me agresore në lidhje me dyluftimin që bëhet misis dy luanëve meshkuj. Në fakt edhe pse një luan mund të jetojë deri në 15-16 vjet ai e arrin këtë vetëm duke shmangur sulmet nga rivalet e tjerë, por shumica e luanëve meshkuj nuk jetojnë më shumë se 10 vjet. Kjo është arsyeja pse luanët meshkuj kanë jetëgjatësinë më të vogël se të femrave, gjithsesi të dyja sekset mund të vriten nga luanë të tjerë rivale.
Karakteristikat fizike

Kafka   luanit është e lartë (në krah) e felines, dhe gjithashtu është i familjes së maces i dytë-rëndë pas tigër. Me këmbët e fuqishme, një nofull të fortë, dhe 8 cm (3,1 in) dhëmbë të gjatë i qenit Kafka i luanit është shumë e ngjashme me atë të tigërit, edhe pse rajoni frontal është zakonisht më shumë në depresion dhe të rrafshuar, me një rajon paksa më të shkurtër postorbital. kafkë e luanit e ka hapje më të gjerë hundës se tigër. Megjithatë, për shkak të sasisë së ndryshim kafkë në dy lloje, zakonisht, vetëm struktura e nofullës të ulët mund të përdoret si një tregues i besueshëm i llojeve. Ngjyrim Lion ndryshon nga amator dritë të verdhë, ngjyrë të kuqe, ose të errëta ochraceous kafe. Underparts në përgjithësi janë të lehta dhe të tufë bisht është e zezë. Lion cubs janë të lindur me rosettes kafe (njolla) mbi trupin e tyre, jo si ato të një leopardi. Edhe pse këto zbehet si luanë arrijnë moshën e rritur, spote zbehta shpesh mund të jetë ende shihet në të këmbëve dhe underparts, veçanërisht në lionesses. Luanët janë vetëm anëtarë të familjes mace për të shfaqur qartë seksuale-dytrajtësi që është, meshkujve dhe femrave shohim dukshëm të ndryshme. Ata gjithashtu kanë role të specializuara që çdo gjinore luan në krenari. Për shembull, luaneshë, gjuetar, i mungon trasha mane rëndë meshkuj. Kjo duket të pengojë aftësinë e meshkujve për të qenë camouflaged kur drerësh pre dhe për të krijuar mbinxehje në ndjekje. Ngjyra e mane mashkull ndryshon nga flokëverdhë të zezë, në përgjithësi duke u bërë errët si e luanit rritet më të vjetër.
Zhdukja e Luanit
Pas alarmit per tigrat, tani jane luanet qe rrezikojne te zhduken ne Indi. 
Ne rezervatin e Gir (Shteti i Gujaratit), ne dy vitet e fundit jane zhdukur rreth 72 ekzemplare te species se rralle te luanit aziatik.
Faktin e ka pranuar vete qeveria lokale, ne pergjigje te nje hetimi parlamentar.
Sipas autoriteteve , pjesa me e madhe e luaneve kane ngordhur per shkaqe natyrale.
Punoi : RENALD KALLARI